Onafhankelijk onderzoek: warmtenet is voor Muiderberg de slimste stap naar aardgasvrij
In opdracht van de gemeente hebben Enber en Witteveen+Bos in 2023 een onderzoek gedaan naar de alternatieven voor aardgas in Muiderberg en de haalbaarheid van een MT warmtenet. De hoofdconclusie van dit onderzoek is dat een warmtenet op basis van aquathermie uit het IJmeer de meest kansrijke en betaalbare oplossing is voor Muiderberg.
Dit onderzoek was ook onderdeel van de besluitvorming van de gemeenteraad van Gooise Meren in februari 2024 waarbij unaniem ingestemd werd om de plannen voor een coöperatief warmtenet verder mogelijk te maken. Daarmee werd er een stevig fundament gelegd voor de volgende fase.
Aanleiding: vervanging riolering
De oorsprong van het warmtenet ligt in 2019, toen bekend werd dat het riool in Muiderberg vervangen moest worden. Omdat de straten toch open moesten, ontstond het idee om dit te combineren met de aanleg van een warmtenet. De planning van het warmtenet volgt daarom de planning van de rioleringswerkzaamheden. De eerste buurt die aan de beurt is, is het Van der Helstpark.
Aquathermie als voorkeursoptie
Uit de analyse blijkt dat een middentemperatuur-warmtenet (70°C) de meest geschikte oplossing is. Het systeem is toepasbaar in vrijwel alle woningen, ook bij huizen met energielabel D, zonder dat er direct zware isolatiemaatregelen nodig zijn.
Betaalbaar en duurzaam
Het warmtenet is woonlastenneutraal: bewoners betalen niet meer dan nu voor aardgas. De aansluitbijdrage wordt gedekt door de landelijke ISDE-subsidie, waardoor overstappen zonder extra kosten mogelijk is. Wel zijn er per woning beperkte aanpassingskosten voor electrisch koken en waterzijdig inregelen van de verwarming. Daarnaast zorgt het warmtenet voor een forse CO₂-reductie van circa 80%.
Er zijn ook risico’s
Enber wijst in haar rapport ook op een aantal risico’s die aandacht behoeven. Ten opzichte van andere wijken met warmtenetten is de dichtheid van woningen en ook het percentage sociale huur lager. Daarom is de deelname van particuliere woningeigenaren cruciaal. Ook is het project afhankelijk van het slagen van subsidieaanvragen.
Samenwerking en volloop cruciaal
Energiecoöperatie Wattnu en de gemeente werken op basis van het advies van Enber samen aan de verdere ontwikkeling van het warmtenet. De techniek, planning en financiering vragen nog veel aandacht, maar het allerbelangrijkste advies van Enber is de volloop: het aantal huishoudens dat belangstelling heeft om mee te doen. Voor een betaalbaar warmtenet is deelname van meer dan 70% van de huishoudens in Muiderberg noodzakelijk. Daarom zijn in 2024 intentieverklaringen opgehaald waarbij dit percentage is behaald.
Voorzichtig beginnen in Buitendijken
Het rapport adviseert om te overwegen gefaseerd te starten, bijvoorbeeld in de buurt Buitendijken, waar meer corporatiewoningen staan en de dichtheid van aansluitingen hoger ligt. Dit verkleint de financiële risico’s en kan dienen als voorbeeldproject voor de rest van het dorp. In het plan is nu voorzien dat Buitendijken samen met van der Helstpark en Kocherplantsoen als eerste aan de beurt zijn voor aanleg. Dit omdat dan maximaal de koppelkans benut kan worden.
Kernboodschap:
De basis is gelegd: het onderzoek bevestigt de haalbaarheid en de gemeenteraad heeft het vertrouwen uitgesproken. Nu komt het erop aan dat voldoende bewoners meedoen om samen een duurzaam, betaalbaar warmtenet voor Muiderberg te realiseren – te beginnen in het Van der Helstpark, Buitendijken en Kocherplantsoen.
